Batman'da tandır ekmeği üreticileri, Ramazan ayında değişen çalışma saatleri ve zor şartlara rağmen üretimlerini sürdürmeye devam ediyor. Tandırın yüksek sıcaklığında çalışan ustalar ve emekçiler, bir yandan geçimlerini sağlamaya çalışırken diğer yandan tandır ekmeğinin bölge kültüründeki önemine dikkat çekiyor.
Özellikle yöre halkının sofralarında önemli bir yere sahip olan tandır ekmeği, geleneksel yöntemlerle hazırlanarak tandırda pişiriliyor. Ramazan ayında ise tüketim alışkanlıklarının değişmesi nedeniyle üretim planı da buna göre düzenleniyor. İşletmeciler ve çalışanlar, tüm zorluklara rağmen üretimi sürdürerek hem yerel pazara hem de şehir dışına tandır ekmeği ulaştırmaya devam ediyor.
Öte yandan tandır başında çalışan kadın emekçiler, yıllardır hem evde hem de işte yoğun bir emek verdiklerini belirterek ev kadınalrına emeklilik hakkı tanınması gerektiğini dile getiriyor.
Özellikle 25 yılını ev işleri ve çeşitli işlerde çalışarak geçiren ev kadınları, sosyal güvence ve emeklilik talebinin karşılanmasını istediklerini belirttiler.
Osman Yapıcı
"Ramazanda çalışma saatlerimizi değiştirdik"
Çalışma saatlerinin Ramazan ayında değiştiğini belirten tandır ekmeği işletmecisi Osman Yapıcı, "Ramazan ayındayız. İşimiz tandır ekmeği üretmek; tandır ekmeği üretiyoruz ve çeşitli ekmekler yapıyoruz. Çalışma saatlerimiz Ramazan ayına göre değişiyor. Normalde ekmeğimiz saat 08.30'da çıkarken, şu anda 11.30'da çıkıyor ve 15.30'da bitiyor. Ramazandan önce ise 08.30'da başlayıp akşam 17.30-18.00 gibi bitiriyorduk." dedi.
"Ramazanda tandır ekmeğine talep düşüyor"
Ramazan ayında tandır ekmeğine olan talebin bir miktar azaldığını ifade eden Yapıcı, buna rağmen üretime devam ettiklerini belirtti:
Yapıcı, "Ramazan ayında talep biraz düşüyor. Çünkü insanlar daha çok Ramazan pidesi, yağlı ekmek gibi ürünleri tercih ediyor. Bu açıdan satışlarımızda düşüş oluyor ama buna da çok şükür. Allah'a şükürler olsun, işimizin başındayız. Uğraş veriyoruz, emek veriyoruz. Elemanlarımız bu sıcak ortamda çalışıyor. Ne kadar zorlansalar da ateşin başında ekmekleri yapıp müşteriye sunmaya çalışıyoruz. Bu açıdan çalışanlar elbette zorlanıyor. Biz de niyetliyiz, elemanlarımız da niyetli. Çalışanlarımızın çoğu ev hanımı. Eve gidip ailelerine yemek yapmaları gerekiyor. Buna rağmen gelip burada emek veriyor ve evlerine katkıda bulunuyorlar. Bu durum hem onlar için iyi oluyor hem de iş potansiyeli açısından faydalı oluyor."
"Dört çeşit ekmek üretiyoruz"
Üretim yaptıkları ekmek çeşitleri hakkında bilgi veren Yapıcı, "Şu anda dört çeşit ekmek yapıyoruz. Kuru çörek, normal çörek, normal tandır ekmeği ve tam buğday ekmeği. Tam buğday ekmeğine kepek ekmeği de deniyor. Bunların dışında isteğe göre yağlı ekmek de yapıyoruz. Ürünlerimizi marketlere veriyoruz, şehir dışına gönderdiğimiz de oluyor. Ayrıca buraya gelip alan müşterilerimiz de var. Çok şükür, Elhamdülillah bu şekilde satış yapıyoruz." dedi.
"Tandır ekmeği bizim yöresel bir ürünümüz"
Ekmek fiyatları hakkında da bilgi veren Yapıcı, "Ekmek fiyatlarımız şu anda standart olarak 25 TL. Tam buğday ekmeği, çörek ve normal tandır ekmeğini 25 TL'den satıyoruz. Sadece kuru çörek 28 TL. Çünkü tandırda kurutulduğu için bazıları düşüp yanabiliyor veya dağılıyor; bu yüzden firemiz fazla oluyor. Ayrıca zahmeti de daha fazla. Normal çöreği yarım saatte çıkarırken, kuru çöreğin kuruması için tandırın başında 4–5 saat bekliyoruz. Tandır ekmeği bizim yöresel bir ürünümüz olduğu için herkes tarafından beğeniliyor. Müşterilerimiz ekmeğimizi seviyor. Tandır ekmeği bu bölgenin olmazsa olmazlarından biri. " diye konuştu.
Behice Akso
"25 yıl evli olan ev hanımlarına emeklilik hakkı verilsin"
Tandır ekmeği pişiricisi Behice Akso ise sıcak ortamda çalıştıklarını belirterek ev kadınlarıının emeklilik hakkı olması gerektiğini dile getirdi
Akso, "Elimizden geldiği kadar burada emek harcıyoruz. Çalışıyoruz, yoruluyoruz. Ortam çok sıcak, susuyoruz ama yine de işimizi yapmaya devam ediyoruz. Buradan herkese seslenmek istiyorum: Ev hanımlarını emekli yapsınlar. Biz burada günlük çalışıyoruz, çocuklarımız kimseye muhtaç olmasın diye elimizden geleni yapıyoruz. Bu güzel ekmeği çıkarıp müşterilerimize sunuyoruz. Herkese de afiyet olsun. Ramazan bu sene elhamdülillah iyi geçiyor. Hava soğuk olduğu için biraz daha idare ediliyor. Ramazanda üretimimiz de daha az oluyor, o döneme göre çalışıyoruz. Zorlanıyoruz ama yine de Allah yardım ediyor. Hamdolsun, çok şükür. Rabbimizden güç ve kuvvet istiyoruz.”
"Artık emekli olmak istiyoruz"
Ev kadınlarının emeğinin karşılık bulması gerektiğini ifade eden Akso, "25 yıldır evliyim. Üç çocuğum var; iki oğlum, bir kızım. Kızım üniversite okuyor, oğlum da üniversiteyi bitirdi. Kimseye muhtaç olmamak için, evime ve mutfağıma destek olmak için emek veriyorum. Artık emekli olmak istiyoruz. Yıllardır çalışıyoruz ama hâlâ bir emeklilik yok. Ev hanımlarına değer verilmesi gerektiğini düşünüyorum. Onların da emekli olma hakkı var. Buradan eve gidince yine iş yapacağım; yemek yapacağım, temizlik yapacağım. Kadınlar evde de sürekli çalışıyor. Bu yüzden kadınların emeklerinin karşılığını alması gerektiğine inanıyorum. İnşallah sesimizi duyarlar ve ne kadar zor işler yaptığımızı anlarlar. Şimdiden teşekkür ederim. Allah razı olsun." şeklinde konuştu. (İLKHA)
