TÜİK sağlık araştırması 2025: Düşük gelir grubunda sağlık harcaması yükü daha fazla

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması kapsamında Avrupa Birliği ülkeleri ile aynı dönemde uygulanan "Sağlık Modülü 2025", hanelerdeki 15 yaş ve üstündeki fertlerin sağlık durumunu ve sağlık harcamalarının hanehalkına getirdiği yükü ortaya koydu.

Sağlık harcamalarının haneye yükü

Araştırma sonuçlarına göre, hanelerin yüzde 6,1’ine doktor muayene ve tedavi harcamaları çok yük getirirken, yüzde 50,2’sine biraz yük getirdi, yüzde 40,9’una ise yük getirmedi. Diş muayene ve tedavi harcamaları hanelerin yüzde 5,3’üne çok, yüzde 37,2’sine biraz yük getirirken, yüzde 28,9’una yük getirmedi. İlaç harcamalarının ise hanelerin yüzde 5,0’ına çok, yüzde 50,9’una biraz yük getirdiği, yüzde 44,0’ının ise ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirttiği görüldü. Son 12 ay içerisinde hanelerin yüzde 2,7’si muayene veya tedavi, yüzde 28,6’sı diş muayenesi veya tedavisi, yüzde 0,1’i ise ilaç harcaması yapmadı.

Gelir gruplarına göre farklılık

En yüksek yüzde 20’lik gelir grubundaki hanelerin yüzde 25,5’inde diş muayenesi harcaması yapılmadığı görüldü. Diş muayene ve tedavisine en düşük yüzde 20’lik gelir grubunda olanların yüzde 45,4’ünün, ikinci yüzde 20’lik grubun yüzde 36,5’inin, üçüncü yüzde 20’lik grubun yüzde 32,0’ının, dördüncü yüzde 20’lik grubun yüzde 28,1’inin, en yüksek gelir grubunun ise yüzde 25,5’inin harcama yapmadığı tespit edildi. En düşük yüzde 20’lik gelir grubundaki hanelerin yüzde 62,9’una doktor muayene ve tedavileri, yüzde 37,6’sına diş muayene ve tedavileri, yüzde 65,5’ine ise ilaç harcamaları yük getirdi. En yüksek yüzde 20’lik gelir grubundaki hanelerin yüzde 53,0’ı doktor muayene ve tedavilerinin, yüzde 38,0’ı diş muayene ve tedavilerinin, yüzde 59,5’i ise ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirtti.

Çalışma hayatında fiziksel aktivite

Bir işte çalışan 15 yaş ve üstü fertlerin çalışma süresindeki fiziksel aktivite yoğunluklarına bakıldığında, yüzde 29,4’ünün çoğunlukla oturarak, yüzde 45,5’inin ayakta durarak, yüzde 18,7’sinin yürüyerek ya da orta düzey fiziksel aktivite yaparak, yüzde 6,4’ünün ise ağır iş ya da ağır fiziksel aktivite yaparak çalıştığı görüldü. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin yüzde 17,2’si oturarak çalışırken, risk altında olmayanlarda bu oran yüzde 31,7 oldu. Risk altında olan fertlerin yüzde 11,2’sinin ise ağır iş ya da ağır fiziksel aktivite ile çalıştığı tespit edildi.

Fiziksel aktiviteye zaman ayrılmıyor

15 yaş ve üstü fertlerin olağan bir haftada iş dışında geçirdiği zaman incelendiğinde, yüzde 1,4’ünün günde iki kere veya daha fazla, yüzde 11,6’sının günde bir kere, yüzde 5,6’sının haftada 4-6 kere, yüzde 11,5’inin haftada 1-3 kere, yüzde 6,7’sinin haftada bir kereden az olmak üzere en az 10 dakika aralıksız fiziksel aktivite yaptığı belirlendi. Fertlerin yüzde 63,3’ünün ise fiziksel aktivite veya boş zaman faaliyetlerine hiç zaman ayırmadığı görüldü.

Günlük faaliyetlerde zorlanma oranı

Araştırma kapsamındaki fertlerin yüzde 96,9’u iletişim kurmada, yüzde 95,8’i öz bakımda, yüzde 90,0’ı işitmede, yüzde 85,2’si bir şeyleri hatırlamada, yüzde 80,5’i görmede ve yüzde 79,7’si yürümede sorun yaşamadığını ifade etti. En çok zorlanılan faaliyetler yüzde 17,3 ile görme, yüzde 15,2 ile yürüme ve yüzde 12,6 ile hatırlama oldu. Fertlerin yüzde 2,2’si iletişim faaliyetlerinde zorlandığını belirtti. En çok yapılamadığı belirtilen faaliyetler ise yüzde 0,5 ile öz bakım, yüzde 0,4 ile yürüme, yüzde 0,2 ile hatırlama ve iletişim kurma olarak kaydedildi. (İLKHA)