Bugün, 14 Mart 2026 Cumartesi
  • BIST 100

    16088,00%-1,23
  • DOLAR

    44,16% 0,22
  • EURO

    50,49% -0,78
  • GRAM ALTIN

    7134,90% -0,98
  • Ç. ALTIN

    11685,77% -0,65

Ultra işlenmiş gıdalar, sigara gibi 'tasarlanıyor'

Yeni bir araştırma, aşırı işlenmiş gıdaların ve tütün ürünlerinin bağımlılık yapıcı özellikleri arasında paralellikler kurarak benzer düzeyde düzenlemelerin gerekliliğini vurguladı.

SAĞLIK 3.02.2026 18:49:21 0
Ultra işlenmiş gıdalar, sigara gibi

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki üç üniversiteden araştırmacıların yaptığı bir çalışma, ultra işlenmiş gıdalar ve sigaraların bağımlılık yapıcı özellikleri arasında benzerlikler tespit ettiğini iddia ediyor ve benzer düzeyde düzenleme öneriyor.

Bu hafta Milbank Quarterly sağlık dergisinde yayınlanan araştırmaya göre , işlenmiş gıdalar "zorlayıcı satın alma bozukluğu " teşvik etmek üzere tasarlanmış, "tütün endüstrisinden benimsenen temel mühendislik stratejilerini" paylaşıyor.

Çalışma, gazlı içecekler, cipsler ve kurabiyeler gibi yaygın tüketilebilir gıdaların, bağımlılık yapıcı bileşenlerin "dozlarını" optimize edecek ve aşırı tüketimi teşvik edecek şekilde endüstriyel olarak üretildiğini ortaya koydu.

Açıklamada, "Ultra işlenmiş gıdalar sadece besin maddeleri değil, aynı zamanda kasıtlı olarak tasarlanmış, yüksek mühendislik ürünü ve manipüle edilmiş, haz odaklı optimize edilmiş ürünlerdir." deniliyor.

Ultra işlenmiş gıdalar tütün ürünleri gibi düzenlenmeli mi?

Bu nedenle Harvard, Michigan Üniversitesi ve Duke Üniversitesi'nden araştırmacılar, halihazırda tütüne yaygın olarak uygulananlara benzer düzenleyici politikaların Ultra işlenmiş gıdaların da uygulanmasını öneriyor.

Bunlar arasında daha net etiketleme, daha yüksek vergiler, okullarda ve hastanelerde bulunabilirliğe sınırlamalar ve çocuklara yönelik pazarlamaya kısıtlamalar yer alabilir.

Çalışmanın yazarları, tütünün aksine gıdanın insan yaşamı için gerekli olduğunu ve bu nedenle Ultra işlenmiş gıdalar düzenlemesine duyulan ihtiyacın daha da acil olduğunu, çünkü "modern gıda tedarikinden vazgeçmenin zor olduğunu" belirtiyorlar.

Bu bulgular, UNICEF'in Aralık ayında The Lancet'te yayınladığı ve 11 farklı ülkede küçük çocuklar arasında Ultra işlenmiş gıdalar tüketiminin boyutunu ortaya koyan bir çalışmanın üzerinden iki ay sonra geldi.

Araştırma, beş yaş ve altındaki çocukların yüzde 10-35'inin düzenli olarak şekerli gazlı içecekler tükettiğini, ergenlerin yüzde 60'ının ise bir önceki gün en az bir UPF ürünü tükettiğini ortaya koydu.

Afrika'daki ultra işlenmiş gıdalar: 'Artan halk sağlığı endişesi'

Çalışma, gelişmiş ülkelerde insanların kalori alımının yüzde 50'sinden fazlasının potansiyel olarak zararlı ultraviyole farmakoforlardan kaynaklandığını ortaya koyarken, daha yoksul gelişmekte olan ülkelerin de risk altında olduğunu gösteriyor.

Milbank Quarterly araştırmasına yanıt olarak, Kenya merkezli STK Amref Health Africa'nın CEO'su Githinji Gitahi , Afrika genelinde "artan bir halk sağlığı endişesi" konusunda uyarıda bulundu.

Ancak bazı araştırmacılar da Ultra işlenmiş gıdalar ile tütün arasında çok fazla paralellik kurulmasına karşı uyarıda bulunarak, son çalışmanın sonuçlarında "aşırıya kaçma" riski taşıdığını öne sürdü. (İLKHA)

Kuzu ve oğlaklarda zorunlu aşı ve destekleme şartları açıklandı

TİGEM Ceylanpınar’da 1'inci ürün dane mısır ekilişlerini tamamladı

Anadolu Otoyolu’nda feci kaza: 1 ölü, 15 yaralı

Umut Kervanı Elazığ Derneği’nden ihtiyaç sahibi ailelere gıda yardımı

Küresel haydutluğa ve siyonizme karşı ortak mücadele çağrısı

Muş’ta "Dünya Kudüs Günü"nde birlik mesajı verildi

Ankara'da "Dünya Kudüs Günü" açıklaması: Kudüs'ün kurtuluşu direnişten geçer

Ağrı'da yasa dışı bahis operasyonunda gözaltına alınanlardan 65 zanlı tutuklandı

Bursa'da Kudüs’ün özgürlüğü için birlik çağrısı

Şanlıurfa'da 30 milyon liralık dolandırıcılık: 2 tutuklama

Kocaeli'de dolandırıcılık operasyonu: 18 tutuklama

Ankara'da itikaf sünneti ihya ediliyor

Hem siyonist hem de hırsız: Filistinlileri darbedip hayvanlarını çaldılar

Suriye'de askeri kışlada roket patladı: 29 yaralı

Ukrayna, Storm Shadow ile Rus topraklarını hedef aldı: 7 ölü, 40 yaralı

Manavgat Belediyesine yönelik soruşturmada 12 şüpheli tutuklandı

Ay: Kudüs ve Mescid-i Aksa Müslümanların ortak mirasıdır

Ağrı’dan "siyonist yayılmacılık küresel barışı tehdit ediyor" uyarısı

Malatya'da otomobil ile kamyon çarpıştı: 1 ölü, 1 yaralı

Batmanlılar Kudüs için tek ses oldu: Kudüs ve Aksa özgür olmalı

BM: Gazze'ye yönelik tüm insani yardım hareketleri engellendi

Malatya'da zincirleme kaza: 3 yaralı

Tekne orucu tutan minikler aileleri için güllaç hazırladı

Zonguldak'ta işçi taşıyan midibüsle otomobil çarpıştı: 13 yaralı

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’dan bölgedeki gerilime ilişkin diplomasi çağrısı

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile Sisi görüştü

Tayvan açıklarında 5,7 büyüklüğünde deprem

Lübnan'a yönelik siyonistlerin saldırılarında 773 şehit, 1993 yaralı

ABD, Irak'ta düşen uçaktaki 6 askerinin öldüğünü doğruladı

Almanya'dan ABD’nin Rus petrolü kararına tepki

Yükleniyor

loading

Kuzu ve oğlaklarda zorunlu aşı ve destekleme şartları açıklandı

Anadolu Otoyolu’nda feci kaza: 1 ölü, 15 yaralı

Küresel haydutluğa ve siyonizme karşı ortak mücadele çağrısı

Muş’ta "Dünya Kudüs Günü"nde birlik mesajı verildi

Ankara'da "Dünya Kudüs Günü" açıklaması: Kudüs'ün kurtuluşu direnişten geçer

Ağrı'da yasa dışı bahis operasyonunda gözaltına alınanlardan 65 zanlı tutuklandı

Bursa'da Kudüs’ün özgürlüğü için birlik çağrısı

Şanlıurfa'da 30 milyon liralık dolandırıcılık: 2 tutuklama

Kocaeli'de dolandırıcılık operasyonu: 18 tutuklama

Ankara'da itikaf sünneti ihya ediliyor

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’dan bölgedeki gerilime ilişkin diplomasi çağrısı

HÜDA PAR Antalya İl Başkanı Durmaz’dan Dünya Kudüs Günü’ne katılım çağrısı

HÜDA PAR: İran’a yönelik saldırlar bölgesel felaketin habercisi

HÜDA PAR Milletvekili Demir, ‘sahte bayrak’ operasyonlarına dikkat çekti: Siyonistlerin oyununa gelmeyelim!

HÜDA PAR Antalya İl Başkanlığı "İftar Buluşmaları"na devam ediyor 

HÜDA PAR Genel Başkanı Yapıcıoğlu: Siyonizm mutlak kötülüktür

Milletvekili Dinç: İslam ülkeleri siyonizme ve küresel emperyalizme karşı net bir duruş sergilemeli

HÜDA PAR Milletvekili Ramanlı: Birliğimizi korursak hiçbir zalim bize saldırmaya cesaret edemez

HÜDA PAR Sözcüsü Serkan Ramanlı Ağrı'da iftar programına katıldı

HÜDA PAR Genel Başkanı Yapıcıoğlu, Ankara’da STK temsilcileriyle iftar programında buluştu

Umut Kervanı Elazığ Derneği’nden ihtiyaç sahibi ailelere gıda yardımı

Yetimler Vakfı Gazze'de sıcak yemek desteğini sürdürüyor

Her gün farklı bir camide ibadet ediyor

300 derece sıcaklıkta hem çalışıyor hem de oruç tutuyorlar

Umut Kervanı Kozluk Temsilciliği'nden ihtiyaç sahiplerine Ramazan yardımı

7 Yaşındaki Zeynep'ten Gazze'deki yetimlere anlamlı bağış

Batman'da 250 yetim aileye Ramazan desteği

81 yaşındaki terzi mesleğinin sırrını anlattı: Emek ve sabır

Hazro'da evi yanan aileye Umut Kervanı'ndan destek

Yetimler Vakfı Yemenli mazlumları unutmadı

TİGEM Ceylanpınar’da 1'inci ürün dane mısır ekilişlerini tamamladı

Yeni ses sistemi cezaları esnafı zorluyor

Yılmaz: Ekonomide en kötü şey belirsizliktir; öngörülebilirliği sağlayan ülkeler bu dönemden daha güçlü çıkacaktır

Aşıların "iğnesiz enjeksiyon yöntemi" ile uygulanmasına yönelik ilk adım

Kadın kooperatiflerinin ürünlerine barkod ücretlerinde indirim sağlandı

Gaziantep'te halı fabrikası işçilerinden ücret tepkisi: Hakkımızı alana kadar mücadele edeceğiz

Vergiler konut satışlarını durma noktasına getirdi!

Ramazanda tandır mesaisinde kadınlar hem çalışıyor hem evine destek oluyor

Çiftçilere 10 milyar 688 milyon liralık destek ödemesi yapılacak

Brent petrol 97,77 dolardan işlem görüyor

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.GALATASARAY A.Ş. 25 19 2 4 41 61
2.FENERBAHÇE A.Ş. 25 16 0 9 32 57
3.TRABZONSPOR A.Ş. 25 16 3 6 22 54
4.BEŞİKTAŞ A.Ş. 25 13 5 7 15 46
5.RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ 25 12 7 6 17 42
6.GÖZTEPE A.Ş. 25 11 5 9 10 42
7.KOCAELİSPOR 25 9 10 6 -3 33
8.SAMSUNSPOR A.Ş. 25 7 7 11 -3 32
9.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 25 7 9 9 -3 30
10.GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 25 7 9 9 -10 30
11.CORENDON ALANYASPOR 25 5 8 12 -4 27
12.NATURA DÜNYASI GENÇLERBİRLİĞİ 25 6 12 7 -6 25
13.TÜMOSAN KONYASPOR 25 5 11 9 -10 24
14.HESAP.COM ANTALYASPOR 25 6 13 6 -15 24
15.İKAS EYÜPSPOR 25 5 13 7 -17 22
16.KASIMPAŞA A.Ş. 25 4 12 9 -15 21
17.ZECORNER KAYSERİSPOR 25 3 11 11 -27 20
18.MISIRLI.COM.TR FATİH KARAGÜMRÜK 25 3 17 5 -24 14