Uzmanlar: İran uzun süreli bir yıpratma savaşına hazır

ABD ve siyonist rejimin İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın kısa sürede sona ermeyebileceği değerlendirmesi yapılıyor.

ABD merkezli Time dergisinde yayımlanan ortak bir makalede köşe yazarı Paul Post ile Chicago Üniversitesi'nde hukuk araştırmacısı olan Bigah Beni Haşimi, çatışmanın uzun ve karmaşık bir savaşa dönüşme ihtimaline dikkat çekti.

Yazıda, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşın başında yaptığı açıklamalarda çatışmanın hızlı bitmeyebileceğini söylediği hatırlatıldı. Trump'ın daha sonra savaşın "4 ila 5 hafta" sürebileceğini, gerekirse daha uzun devam edebileceğini ifade ettiği aktarıldı.

Makaleye göre ABD yönetiminin savaş hedefleri ise netlik taşımıyor. Washington'un bir yandan İran'ın nükleer programını sınırlamayı hedeflediği, diğer yandan da İran'daki yönetimin değişmesini amaçlayan söylemler kullandığı belirtiliyor. Bu durumun savaşın nasıl ve ne zaman sona ereceğine dair stratejik belirsizlik oluşturduğu ifade ediliyor.

Yazıda, tarihsel verilerin devletler arası savaşların çoğunun birkaç ay içinde sona erdiğini gösterdiği ancak bazı istisnaların bulunduğu kaydedildi. Örnek olarak Ukrayna'daki savaşın dördüncü yılına girdiği ve 1980'lerdeki İran-Irak savaşının sekiz yıl sürdüğü hatırlatıldı.

Makalenin değerlendirmesine göre İran İslam Cumhuriyeti'nde yönetimin kısa sürede çökeceği yönündeki beklentiler gerçekçi görülmüyor. İran'daki yönetim yapısının yalnızca bir hükümetten ibaret olmadığı, siyasi, askeri ve ekonomik kurumlardan oluşan geniş bir ağ tarafından desteklendiği vurgulandı.

Yazıda ayrıca İran İslam Cumhuriyeti'nin askeri yapılarının uzun süredir kurumsal olarak şekillendirildiği, Devrim Muhafızları ve ona bağlı güçlerin güçlü bir örgütlenme yapısına sahip olduğu ifade edildi. Bu nedenle hava saldırılarının askeri altyapıya zarar verebilse de yönetimi devirmek için yeterli olmayabileceği değerlendirildi.

Uzmanlara göre iç dinamikler de savaşın uzamasında etkili olabilir. Dış müdahale ihtimalinin İran'da milliyetçi duyguları güçlendirebileceği ve toplumun geniş kesimlerinin yönetim etrafında kenetlenmesine yol açabileceği belirtiliyor.

Uluslararası boyutta ise krizin daha da karmaşık bir hâl aldığı ifade ediliyor. Bazı değerlendirmelerde Rusya'nın istihbarat alanında, Çin'in ise teknoloji alanında Tahran'a destek verdiğine dair iddialar bulunduğu, buna karşılık Washington'un farklı ülkelerden askeri ve teknik destek arayışında olduğu aktarılıyor.

Makalenin sonucunda, Trump yönetiminin hızlı bir zafer söylemini öne çıkarırken aynı zamanda daha uzun bir savaş ihtimaline karşı kamuoyunu hazırladığı değerlendirmesi yapılıyor. Uzmanlara göre hedeflerdeki bu belirsizlik, savaşın nasıl sona ereceği sorusunu daha da karmaşık hâle getiriyor. (İLKHA)