Yalanın psikolojik nedenleri ve belirtileri

Yalan söylemek çoğu zaman sanıldığı gibi kötülükten kaynaklanmıyor. İnsanlar ceza almaktan, yargılanmaktan veya sevdiklerini kaybetmekten korktuklarında yalana başvurabiliyor.

Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, "Kabul görme arzusu da yalana sürükleyebilir. Bu yalanlar genellikle kimseye doğrudan zarar vermez. CV’lerin abartılması, sosyal medyada mutsuzken mutlu anların paylaşılması veya ilk buluşmalarda ‘cool’ görünme çabası buna örnektir." dedi.

"Kabul görme arzusu yalana sürüklüyor"

Yalan söylemenin bir diğer nedeni, kişinin kendini yeterli görmemesi ve kabul görme arzusudur. Tunçel, “Kişi kendini olduğu haliyle yeterli görmediğinde yalana ihtiyaç duyar; bu yalan bir maske haline gelerek kişinin gerçekliğini kaybetmesine neden olabilir.” ifadelerini kullandı.

Bazı insanlar için yalan, savunma mekanizması olmaktan çıkıp bir refleks haline gelebiliyor. Tunçel, "Çocukluğunda sürekli eleştirilen ve cezalandırılan kişilerde beyin ‘tehlike eşittir yalan’ şeklinde kodlama yapar. Bu kişiler bazen yalan söylediklerinin farkına bile varmaz." dedi.

Yalanın işaretleri ve fark edilmesi

Yalanlar genellikle üç kategoride toplanıyor: Çatışmadan kaçmak için söylenen yalanlar, kendini korumak için söylenen savunma amaçlı yalanlar ve karşı tarafı yönlendirmek için söylenen manipülatif yalanlar. Tunçel, yalanı tek bir işaretle anlamanın mümkün olmadığını vurgulayarak, "Yalanın en büyük düşmanı zamandır. Hikaye zamanla detay değiştirir, çelişkiler ortaya çıkar. Duygusal tepki uyumsuzluğu da yalana işaret edebilir. Üzücü bir olayı gülerek veya donuk anlatmak gibi durumlar örnek olarak gösterilebilir." dedi.

Yalan söylemeyi anlamaktan daha önemlisi, kişinin neden yalan söylemek zorunda hissettiğini fark etmektir. Tunçel, "Güvenin olduğu yerde yalan azalır, maskeler düşer. Anlamak onaylamak değildir; karşımızdakine anlaşıldığını hissettirmek ilişkiyi iyileştirmenin ilk adımıdır." ifadelerini kullandı. (İLKHA)